Chìa khóa kinh doanh không ai bảo mà phải tự tìm
Đỗ Thuỳ Trang
Dù ngon miệng và giá cả hợp lý, tại sao một món ăn mới lại không thể thu hút khách hàng như kỳ vọng?- Đây chắc hẳn là câu hỏi của nhiều người đang bắt đầu khởi nghiệm kinh doanh. Tôi cũng từng có câu hỏi như vậy sau nhiều lần thất bại nhưng rồi câu trả lời đã đến với tôi....
Tôi mê ăn. Mê như một thứ đam mê nghiêm túc. Và chính cái sự “ăn nghiêm túc” đó đã dạy tôi nhiều bài học còn giá trị hơn cả một khóa MBA. Nhất là khi tôi sống, làm ăn, và… ăn ở cả Hà Nội lẫn Sài Gòn. Hai thành phố tưởng giống nhau – cùng đông đúc, cùng hiện đại, cùng thích trà chanh và quán xá – mà hóa ra lại khác nhau một trời một vực. Khác đến mức nếu bạn không hiểu cái gọi là "tính bản địa", thì đừng ngạc nhiên khi quán xá của bạn vắng hoe, dù đồ ăn “ngon xỉu”.
Tôi gọi đó là “cú sốc văn hóa… dạ dày”.
Ở Hà Nội, tôi từng đi ăn một quán phở nổi tiếng, 3 giờ sáng. Trời lạnh, mưa lất phất, tay tôi run lên vì rét. Vậy mà xếp hàng, chờ gần 1 tiếng chỉ để ăn… một bát phở không to hơn bình thường là mấy. Ghế nhựa, bàn bẩn, nhân viên mặt lạnh như tiền. Ăn trong đúng 6 phút, vì đằng sau tôi còn hàng dài người đang đợi.
Trong khi đó, ở Sài Gòn, chỉ cần bạn mở quán có máy lạnh, đồ ăn đầy đặn, phục vụ tươi cười – là khách đã thấy “đáng đồng tiền bát gạo” rồi. Không cần phải xuất sắc thần sầu gì cả. Chỉ cần “thấy thoải mái” là được.
Ở HN, người ta đi ăn như đi hành hương. Xa mấy cũng đi, mưa nắng cũng đi, thậm chí xếp hàng cũng không ngán. Ở SG, ngược lại: quán nào gần, tiện, vui vẻ thì ghé. Xa quá, thôi để hôm khác.
Ở Hà Nội, dù có vị ngon đến mấy, nếu không thực sự “rất ngon” – tức là phải nổi bật giữa một rừng món ngon, thì cũng khó mà trụ vững. Còn ở SG, chỉ cần “ngon vừa đủ”, nhưng combo phải đầy đặn – thịt nhiều, tô to, phục vụ chu đáo – thì khách sẽ quay lại.
Hà Nội, “ngon” là yếu tố sống còn. Khách sẵn sàng trả 200k cho bát bún nếu thấy NGON, dù quán nhỏ, ngồi chật, phải tự bưng bê. Trong khi ở Sài Gòn, "chất lượng" được định nghĩa theo kiểu: ngon + nhiều + phục vụ dễ chịu = đáng tiền.
Một ngày đẹp trời, có bạn hỏi tôi: “Anh ơi, em bán bún bò ở thị trấn Đắk Lắk. Cũng 20k như người ta, mà em cho nhiều thịt hơn. Sao khách vẫn không ăn?”
Tôi cười. Vì tôi thấy mình trong câu hỏi đó, cái hồi còn nghĩ: “Mình làm tốt, giá rẻ, thì ắt sẽ thắng.” Không đâu. Nếu bạn không hiểu vùng đất bạn đang đứng, bạn sẽ luôn luôn thua – dù bạn có làm đúng mọi giáo trình marketing.
Có những nơi, người ta ăn vì thói quen. Có những nơi, người ta chọn quán vì nó gần nhà. Có những vùng, người ta ngại thử cái mới. Mỗi địa phương là một bộ não khác nhau. Mỗi hành vi tiêu dùng là một câu đố.
Và chỉ khi bạn thực sự lắng nghe, hỏi han, thử sai, học lại – bạn mới chạm đến điều cốt lõi.
Tôi đã từng nghĩ: làm ăn thì cứ chiến lược – branding, positioning, USP, CRM các kiểu. Nhưng thực tế, bạn phải biết thị trường bạn chơi có luật gì. Ở đâu cần NGON, ở đâu cần NHIỀU. Ở đâu khách muốn cảm xúc, ở đâu khách cần lý trí. Ở đâu thích check-in, ở đâu chỉ cần ăn nhanh rồi đi.
Tôi từng thấy nhiều bạn trẻ mở quán với kỳ vọng đổi đời. Nhưng 3 tháng sau thì sang quán, 6 tháng sau thì chuyển nghề. Không phải vì họ kém, mà vì họ chưa hiểu khách hàng của chính mình.
Làm kinh doanh là làm người phiên dịch – dịch mong muốn của khách hàng thành sản phẩm phù hợp. Và để làm được điều đó, bạn phải sống cùng họ, ăn cùng họ, thở cùng họ. Phải đi mưa như họ, xếp hàng như họ, và… càm ràm như họ.
Bởi vì, rốt cuộc, sự khác biệt của bạn sẽ chẳng là gì, nếu nó không đặt trên nền tảng thấu hiểu.
Nên nếu bạn đang kinh doanh, hãy tự hỏi: khách của tôi là ai? Họ ở đâu? Họ cần gì? Họ quyết định dựa trên cảm xúc hay lý trí? Họ thích rẻ hay tiện? Họ trung thành hay ham vui?
Mỗi thị trường là một bài toán. Và nếu bạn giải được, bạn không chỉ sống sót – bạn sẽ sống khỏe.
Từ khoá
Cùng cộng đồng
CTCP Gemadept (GMD) vừa chốt ngày 22/05/2026 là thời điểm đăng ký cuối cùng để nhận cổ tức tiền mặt năm 2025 với tỷ lệ 22%. Ngày thanh toán dự kiến diễn ra vào 29/05. Xem thêm
CTCP Chứng khoán LPBank (LPBS) vừa thông báo sẽ chốt danh sách cổ đông vào ngày 5/6 để thực hiện quyền đề cử, ứng cử bầu bổ sung 1 thành viên HĐQT độc lập. Cùng ngày, công ty cũng lấy ý kiến cổ đông bằng văn bản về các nội dung thuộc thẩm quyền ĐHĐCĐ. 👀 Xem thêm
CTCP Bột giặt Lix (LIX) vừa thông báo sẽ chi trả cổ tức năm 2025 bằng tiền mặt với tỷ lệ 17%, tương đương cổ đông sở hữu 1 cổ phiếu nhận 1.700 đồng Xem thêm
Sau khi chạm đáy thấp nhất hơn 1 tháng vào đầu giờ sáng, giá vàng trong nước ghi nhận đà đảo chiều phục hồi mạnh mẽ, quay lại mốc đỉnh cao ở chiều bán ra. Xem thêm
💲PAN Group vừa được chấp thuận phát hành gần 41,8 triệu cổ phiếu thưởng tỷ lệ 20%, đồng thời chi cổ tức tiền mặt 30%. Động thái diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp báo lãi quý I cao kỷ lục và sở hữu lượng tiền mặt lớn. Xem thêm
VinEnergo – doanh nghiệp năng lượng do ông Phạm Nhật Vượng sáng lập vừa tăng vốn điều lệ lên gần 80.000 tỷ đồng, trở thành một trong những doanh nghiệp phi tài chính có quy mô vốn lớn nhất Việt Nam. ⚡ Xem thêm
💥Nhựa Bình Minh (BMP) chuẩn bị chốt quyền chia cổ tức tiền mặt đợt 2/2025 với tỷ lệ 83,6%. Sau hai đợt chi trả, tổng mức cổ tức năm nay lên tới 148,6%, cao nhất lịch sử doanh nghiệp. Xem thêm
Giá vàng ngày 15/5/2026 tiếp tục chịu áp lực giảm mạnh khi vàng thế giới lao dốc về sát 4.600 USD/ounce. Trong nước, SJC, DOJI và Bảo Tín Minh Châu đồng loạt điều chỉnh giảm khoảng 1 triệu đồng/lượng. Xem thêm
TCBS chuẩn bị phát hành hơn 462 triệu cổ phiếu trả cổ tức tỷ lệ 20%, trong bối cảnh công ty tiếp tục báo lãi nghìn tỷ và duy trì top thị phần môi giới lớn nhất HoSE. Xem thêm
Từng là “ông lớn” thép xây dựng, Pomina (POM) tiếp tục chìm trong khó khăn khi báo lỗ quý thứ 16 liên tiếp. Dù đã nhận hỗ trợ tài chính từ hệ sinh thái Vingroup, doanh nghiệp vẫn ghi nhận vốn chủ sở hữu âm hơn 800 tỷ đồng và gánh nợ hơn 11.000 tỷ.💥 Xem thêm
Highlands Coffee vừa ghi nhận quý kinh doanh tốt nhất kể từ khi công bố số liệu riêng. Chuỗi cà phê lớn nhất Việt Nam tiếp tục tăng trưởng mạnh cả doanh số, lượng khách và quy mô hệ thống, trong bối cảnh kế hoạch IPO đang dần hiện rõ💥 Xem thêm
Đầu tư Hải Phát (HPX) tiếp tục có động thái tái cơ cấu khi lên kế hoạch thoái toàn bộ vốn tại Diamond IC – công ty con thành lập từ năm 2020, trong bối cảnh lợi nhuận quý I/2026 giảm mạnh. Xem thêm
PJICO (PGI) vừa thông báo chia cổ tức tiền mặt tỷ lệ 12%, trong bối cảnh lợi nhuận quý I tăng trưởng và mảng tài chính bứt tốc mạnh. Xem thêm
Nhà máy Tanifood Tây Ninh từng được xem là tổ hợp chế biến nông sản lớn phía Nam nay chính thức bị VietinBank đưa ra đấu giá để thu hồi nợ vay, giữa bối cảnh doanh nghiệp liên quan vụ án Vạn Thịnh Phát. Xem thêm
Chuỗi trà sữa Gong Cha đang trở thành mục tiêu săn đón của nhiều quỹ đầu tư lớn, với thương vụ mua bán có thể đưa định giá thương hiệu này lên tới 2 tỷ USD. Xem thêm
VinFast đang lên kế hoạch tái cấu trúc lớn khi tách riêng mảng sản xuất tại Việt Nam sang một pháp nhân độc lập do nhóm nhà đầu tư mới sở hữu và vận hành. Xem thêm
Xem thêm
Có thể bạn biết
Xem tất cả
Tung Nguyen Dinh
Đỗ Tuấn Trường
Nguyễn Việt Anh
Trần Văn hiệp