Chìa khóa kinh doanh không ai bảo mà phải tự tìm
Đỗ Thuỳ Trang
Dù ngon miệng và giá cả hợp lý, tại sao một món ăn mới lại không thể thu hút khách hàng như kỳ vọng?- Đây chắc hẳn là câu hỏi của nhiều người đang bắt đầu khởi nghiệm kinh doanh. Tôi cũng từng có câu hỏi như vậy sau nhiều lần thất bại nhưng rồi câu trả lời đã đến với tôi....
Tôi mê ăn. Mê như một thứ đam mê nghiêm túc. Và chính cái sự “ăn nghiêm túc” đó đã dạy tôi nhiều bài học còn giá trị hơn cả một khóa MBA. Nhất là khi tôi sống, làm ăn, và… ăn ở cả Hà Nội lẫn Sài Gòn. Hai thành phố tưởng giống nhau – cùng đông đúc, cùng hiện đại, cùng thích trà chanh và quán xá – mà hóa ra lại khác nhau một trời một vực. Khác đến mức nếu bạn không hiểu cái gọi là "tính bản địa", thì đừng ngạc nhiên khi quán xá của bạn vắng hoe, dù đồ ăn “ngon xỉu”.
Tôi gọi đó là “cú sốc văn hóa… dạ dày”.
Ở Hà Nội, tôi từng đi ăn một quán phở nổi tiếng, 3 giờ sáng. Trời lạnh, mưa lất phất, tay tôi run lên vì rét. Vậy mà xếp hàng, chờ gần 1 tiếng chỉ để ăn… một bát phở không to hơn bình thường là mấy. Ghế nhựa, bàn bẩn, nhân viên mặt lạnh như tiền. Ăn trong đúng 6 phút, vì đằng sau tôi còn hàng dài người đang đợi.
Trong khi đó, ở Sài Gòn, chỉ cần bạn mở quán có máy lạnh, đồ ăn đầy đặn, phục vụ tươi cười – là khách đã thấy “đáng đồng tiền bát gạo” rồi. Không cần phải xuất sắc thần sầu gì cả. Chỉ cần “thấy thoải mái” là được.
Ở HN, người ta đi ăn như đi hành hương. Xa mấy cũng đi, mưa nắng cũng đi, thậm chí xếp hàng cũng không ngán. Ở SG, ngược lại: quán nào gần, tiện, vui vẻ thì ghé. Xa quá, thôi để hôm khác.
Ở Hà Nội, dù có vị ngon đến mấy, nếu không thực sự “rất ngon” – tức là phải nổi bật giữa một rừng món ngon, thì cũng khó mà trụ vững. Còn ở SG, chỉ cần “ngon vừa đủ”, nhưng combo phải đầy đặn – thịt nhiều, tô to, phục vụ chu đáo – thì khách sẽ quay lại.
Hà Nội, “ngon” là yếu tố sống còn. Khách sẵn sàng trả 200k cho bát bún nếu thấy NGON, dù quán nhỏ, ngồi chật, phải tự bưng bê. Trong khi ở Sài Gòn, "chất lượng" được định nghĩa theo kiểu: ngon + nhiều + phục vụ dễ chịu = đáng tiền.
Một ngày đẹp trời, có bạn hỏi tôi: “Anh ơi, em bán bún bò ở thị trấn Đắk Lắk. Cũng 20k như người ta, mà em cho nhiều thịt hơn. Sao khách vẫn không ăn?”
Tôi cười. Vì tôi thấy mình trong câu hỏi đó, cái hồi còn nghĩ: “Mình làm tốt, giá rẻ, thì ắt sẽ thắng.” Không đâu. Nếu bạn không hiểu vùng đất bạn đang đứng, bạn sẽ luôn luôn thua – dù bạn có làm đúng mọi giáo trình marketing.
Có những nơi, người ta ăn vì thói quen. Có những nơi, người ta chọn quán vì nó gần nhà. Có những vùng, người ta ngại thử cái mới. Mỗi địa phương là một bộ não khác nhau. Mỗi hành vi tiêu dùng là một câu đố.
Và chỉ khi bạn thực sự lắng nghe, hỏi han, thử sai, học lại – bạn mới chạm đến điều cốt lõi.
Tôi đã từng nghĩ: làm ăn thì cứ chiến lược – branding, positioning, USP, CRM các kiểu. Nhưng thực tế, bạn phải biết thị trường bạn chơi có luật gì. Ở đâu cần NGON, ở đâu cần NHIỀU. Ở đâu khách muốn cảm xúc, ở đâu khách cần lý trí. Ở đâu thích check-in, ở đâu chỉ cần ăn nhanh rồi đi.
Tôi từng thấy nhiều bạn trẻ mở quán với kỳ vọng đổi đời. Nhưng 3 tháng sau thì sang quán, 6 tháng sau thì chuyển nghề. Không phải vì họ kém, mà vì họ chưa hiểu khách hàng của chính mình.
Làm kinh doanh là làm người phiên dịch – dịch mong muốn của khách hàng thành sản phẩm phù hợp. Và để làm được điều đó, bạn phải sống cùng họ, ăn cùng họ, thở cùng họ. Phải đi mưa như họ, xếp hàng như họ, và… càm ràm như họ.
Bởi vì, rốt cuộc, sự khác biệt của bạn sẽ chẳng là gì, nếu nó không đặt trên nền tảng thấu hiểu.
Nên nếu bạn đang kinh doanh, hãy tự hỏi: khách của tôi là ai? Họ ở đâu? Họ cần gì? Họ quyết định dựa trên cảm xúc hay lý trí? Họ thích rẻ hay tiện? Họ trung thành hay ham vui?
Mỗi thị trường là một bài toán. Và nếu bạn giải được, bạn không chỉ sống sót – bạn sẽ sống khỏe.
Từ khoá
Cùng cộng đồng
Báo cáo kiểm toán 2025 của Vietcap cho thấy bức tranh lợi nhuận bứt phá, trong đó riêng khoản đầu tư vào MCH – doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Masan của tỷ phú Nguyễn Đăng Quang đã mang lại mức lãi tạm tính gần 1.000 tỷ đồng. 📈 Xem thêm
📈 2025 – năm “đổi đời” của ngành chứng khoán? Xem thêm
Theo quy định mới của Ngân hàng Nhà nước, từ 1/3/2026, toàn bộ Mobile Banking có thể tự thoát nếu phát hiện thiết bị không đạt chuẩn bảo mật. Ai dùng máy “can thiệp hệ thống” cần đặc biệt lưu ý. 📱🔐 Xem thêm
Becamex IJC vừa thanh toán gần 157 tỷ đồng gốc và lãi đúng hạn. Trong giai đoạn trái phiếu vẫn là “từ khóa nhạy cảm”, việc trả nợ đúng lịch luôn là điểm cộng đáng kể. 👀 Xem thêm
Lần đầu xuất hiện tại Vietnam Access Days 2026, Đất Việt VAC – “ông trùm” đứng sau loạt show đình đám – bất ngờ chia sẻ kỳ vọng niêm yết trong năm nay. Thị trường vốn sắp có thêm màu giải trí? 🎤📈 Xem thêm
IME vừa công bố bảng xếp hạng “Asia-Pacific’s Best Companies 2026” và Vingroup – Vinhomes cùng góp mặt. Không chỉ là danh hiệu, đây còn là câu chuyện về quy mô và sức bật tài chính của doanh nghiệp Việt. 🌏 Xem thêm
Một lỗi vận hành trong vài phút, nhưng đủ tạo ra cơn địa chấn trên sàn tiền số lớn thứ hai Hàn Quốc – và thêm một bài học đắt giá cho thị trường crypto phân mảnh. Xem thêm
Coteccons vừa chốt xong thương vụ phát hành trái phiếu ra công chúng trị giá 1.400 tỷ đồng 🔎 Xem thêm
Sau thời gian dài gần như “im hơi lặng tiếng”, ông Trịnh Văn Quyết bất ngờ quay lại mạng xã hội với một động thái đủ khiến khách hàng Bamboo phải chú ý. Xem thêm
Năm 2025 khép lại với một con số khiến giới đầu tư phải ngẩng đầu nhìn lại: đơn vị vận hành HoSE và HNX lãi gần 2.850 tỷ đồng – mức cao nhất kể từ khi thành lập. Xem thêm
Chào sàn là tím, vừa lên HOSE đã thành doanh nghiệp tỷ đô – Hạ tầng Gelex vào sân khá “cháy” 🔥anh em nhỉ! Xem thêm
Giữa cuộc đua năng lượng tái tạo ngày càng khốc liệt, VinEnergo – “tân binh” của Vingroup – bất ngờ vượt qua Trung Nam và Tập đoàn PNE (Đức) để giành quyền phát triển dự án điện gió Hòn Trâu, tổng vốn đầu tư hơn 48.000 tỷ đồng. Xem thêm
DDG khép lại năm 2025 với bức tranh tài chính kém khả quan: Không doanh thu quý IV, lỗ kỷ lục và áp lực nợ vay ngày càng lớn. 📉 Diễn biến này đang khiến cổ đông và thị trường đặc biệt quan tâm đến khả năng xoay chuyển của doanh nghiệp trong thời gian tới. Xem thêm
Chỉ nửa năm sau khi thâu tóm Văn hóa Phương Nam, Thiên Long bất ngờ lên kế hoạch bán sạch vốn, giải thể công ty con và rút khỏi loạt khoản đầu tư mới. Động thái này diễn ra ngay sau khi đối tác Nhật Kokuyo chi 4.700 tỷ đồng để nắm quyền chi phối. Xem thêm
Quản lý được mua cổ phiếu 10k, cổ đông nhận cổ tức tiền mặt – REE chơi bài “giữ người, giữ tiền” khá gắt 👀 Xem thêm
Hòa Phát tiếp tục ghi dấu ấn ở mảng khu công nghiệp với dự án Đồng Phúc. 🌱🏭 Đây được xem là “mảnh ghép” mới đáng chú ý trong làn sóng đầu tư công nghiệp – logistics phía Bắc. Xem thêm
Xem thêm
Có thể bạn biết
Xem tất cả
Lê Hồng Vượng
Nguyen Hong
Tô Thế Châu
Nguyễn Trang