Zirtual: Một công ty tưởng đang “bay cao” và cú rơi tự do lúc 1 giờ sáng
Quang Trần
Trong giới khởi nghiệp, có những thất bại chỉ khiến người ta mất tiền. Nhưng cũng có những cú sụp đổ kéo theo những giấc mơ sự nghiệp tan vỡ. Zirtual chính là một minh chứng điển hình.
Hơn 400 người bị sa thải chỉ bằng một email lúc 1:34 sáng. Không cảnh báo. Không lời chia tay. Một công ty từng được tung hô là "Uber cho giới CEO bận rộn", chỉ sau một cú click đã tan biến như chưa từng tồn tại trong giới doanh nghiệp.
Khi “giấc mơ trợ lý ảo” gặp thời
Zirtual không khởi đầu bằng một công nghệ đột phá, mà từ một nhu cầu rất đời thường: ai cũng cần người hỗ trợ để làm việc hiệu quả hơn.
Năm 2011, trong bối cảnh nền kinh tế việc làm linh hoạt bắt đầu trỗi dậy hậu khủng hoảng 2008, Maren Kate Donovan - nữ sáng lập trẻ tuổi, nảy ra ý tưởng kết nối doanh nhân bận rộn với các trợ lý cá nhân được đào tạo bài bản. Không phải freelancer. Mà là những "trợ lý toàn thời gian", được huấn luyện, có quy trình, có văn hóa.
Zirtual phát triển nhanh đến mức gần như không ai kịp thở. Họ phục vụ hàng nghìn khách hàng, gọi vốn thành công, lên trang bìa báo chí, chuyển trụ sở về Las Vegas, trung tâm khởi nghiệp đang lên.
Truyền thông gọi họ là “Uber của ngành trợ lý cá nhân”. Maren trở thành hình mẫu khởi nghiệp nữ mà ai cũng ngưỡng mộ.
Nhưng ngay khi ánh đèn spotlight còn chưa kịp tắt, bi kịch đã ập đến.
Sụp đổ chỉ trong một đêm
Tháng 8/2015, khi Zirtual chuẩn bị bước vào vòng gọi vốn Series B, họ phát hiện cú sốc: chỉ còn chưa đầy 10 ngày tiền mặt trong tài khoản.
Tại sao không ai phát hiện sớm hơn? Vì công ty… tưởng mình đang lãi. Báo cáo tài chính trông vẫn đẹp. Doanh thu vẫn tăng. Khách hàng vẫn ký hợp đồng đều đều. Nhưng họ đã bỏ qua điều cơ bản nhất: dòng tiền.
Mô hình của Zirtual cực kỳ "đốt tiền": nhân viên toàn thời gian, trả lương cố định, chi phí đào tạo cao.
Trong khi đó, khách hàng lại thanh toán theo chu kỳ dài (quý, năm). Dòng tiền chảy vào không khớp với dòng tiền chảy ra. Và không ai đủ chuyên môn để dự báo rủi ro này.
Không có CFO thực thụ. Không có hệ thống giám sát dòng tiền. Không ai báo động sớm.
Khi các cố vấn tài chính cảnh báo: “Nếu không đóng cửa ngay hôm nay, ngày mai sẽ phải đối mặt với hàng loạt vụ kiện vì nợ lương,” Maren buộc phải làm điều không nhà sáng lập nào mong muốn: ngừng toàn bộ hoạt động và gửi email sa thải 430 nhân viên, chỉ trong một đêm.
Không có thông báo. Không có họp khẩn. Không một lời chào. Slack bị khóa. Email nội bộ bị cắt. Hệ thống nội bộ sập toàn bộ chỉ trong vài phút. Hàng trăm con người như rơi xuống hố đen mà không biết vì sao.
Một startup không chết vì ý tưởng
Zirtual có sản phẩm, có khách hàng, có thị trường. Họ không thất bại vì thiếu mô hình kinh doanh. Họ thất bại vì thiếu một thứ cực kỳ quan trọng trong bất kỳ công ty dịch vụ nào: quản trị dòng tiền.
Sự thật là: rất nhiều startup dịch vụ đang rơi vào cái bẫy giống hệt Zirtual mà không hề biết. Họ thuê người nhanh, mở rộng nhanh, đốt tiền nhanh nhưng lại không kiểm soát được khoảng cách giữa chi và thu. Đến lúc nhận ra, thì đã muộn.
Với những ai đang làm startup, đặc biệt là trong ngành dịch vụ, bài học từ Zirtual không chỉ đơn giản là “hãy cẩn thận với tài chính”.
Mà là: hãy đầu tư vào hệ thống tài chính vững chắc trước khi tăng trưởng. Một CFO giỏi có thể không tăng doanh thu cho bạn, nhưng sẽ cứu bạn khỏi việc phá sản khi bạn tưởng mình đang làm ăn tốt.
Zirtual không phải startup đầu tiên chết vì thiếu quản trị tài chính và chắc chắn không phải cuối cùng. Nhưng sự sụp đổ nhanh đến mức “không kịp trở tay” của họ là một hồi chuông cảnh tỉnh cực lớn với bất kỳ ai đang mải mê tăng trưởng mà quên mất thứ cơ bản nhất: tiền trong két còn bao nhiêu?
Nguồn: Chính Nghĩa/Etoday
Từ khoá
Đọc thêm
Đây là lần đầu tiên tỷ giá trung tâm được NHNN đưa lên mức trên 25.000 đồng kể từ khi cơ chế này được áp dụng vào đầu năm 2016. Xem thêm
Hà Nội vừa chốt bổ sung Dự án khu chức năng đô thị tại 233, 233B và 235 Nguyễn Trãi (quận Thanh Xuân) vào kế hoạch sử dụng đất năm 2025. Với diện tích “khủng” gần 11ha, dự án do Xavinco cùng liên danh nhà đầu tư thực hiện, từng được biết đến với tên Vinhomes Smart City Nguyễn Trãi. Xem thêm
Cùng cộng đồng
Sun Group tiếp nhận và vận hành Cảng HKQT Phú Quốc – không đơn thuần là đổi đơn vị quản lý, mà là tín hiệu rõ ràng cho thấy cuộc chơi hạ tầng – du lịch đang được nâng cấp. Xem thêm
Chiều 31/12, SJC bất ngờ tạm ngưng giao dịch vàng miếng và vàng nhẫn tại 2 điểm ở TP.HCM để kiểm kê cuối năm. Ai định “chốt kèo” trước giao thừa chắc phải… hẹn sang năm 😅. Quầy nữ trang vẫn mở, nhưng vàng miếng – mặt hàng được săn nhiều nhất – thì tạm nghỉ. Xem thêm
Nghe con số thưởng Tết hơn 1,8 tỷ đồng/người tại TP.HCM là thấy Tết tới sớm 😅. Nhưng khoan đã, đây là mức cao nhất, không phải mặt bằng chung. Xem thêm
Nghe tưởng đùa nhưng Gia tộc Samsung – biểu tượng giàu có bậc nhất Hàn Quốc – đang phải lần lượt bán biệt thự, cổ phiếu chỉ để làm một việc: trả thuế thừa kế 12.000 tỷ won.
v Xem thêm
Cuối năm, Vinpearl có một động thái nhân sự đáng chú ý 👀. Từ ngày 26/12, bà Ngô Thị Hương chính thức được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc Vinpearl, thay ông Đặng Thanh Thủy – người đã xin từ nhiệm trước đó một ngày nhưng vẫn tiếp tục ở lại với vai trò thành viên HĐQT. Xem thêm
Ai sống ở Hà Nội chắc không lạ gì cảnh chợ cóc tràn vỉa hè, kín lòng đường 🛵🥬. Nhưng lần này thì khác, TP Hà Nội đã ra mốc thời gian rất rõ – 75 điểm chợ cóc, kinh doanh tự phát “nhóm 1” phải hoàn thành giải tỏa trước 30/1/2026. Không còn chuyện nhắc nhở cho có. Xem thêm
Ngay cả Mỹ còn không lọt được vào top 3... cứ nước nào càng nhỏ càng siêu giàu, phải công nhận "nhỏ nhưng có võ"... Xem thêm
Tin này chắc nhiều người đang… chờ xác nhận. 👉 Chính phủ đã chính thức “chốt sổ” mức quà Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 là 400.000 đồng/người, nhận bằng tiền mặt, dành cho các nhóm đối tượng an sinh. Và quan trọng hơn: kinh phí đã được chuyển đủ về địa phương. Xem thêm
Chưa kịp hết bất ngờ với việc ông Nguyễn Đức Thụy rời ghế Chủ tịch LPBank, thị trường lại “giật mình” khi Sacombank công bố ông giữ vị trí quyền Tổng giám đốc. Nhưng với dân đầu tư lâu năm, câu chuyện này không chỉ là ngân hàng đổi ghế, mà là hành trình dài của một doanh nhân quen mặt từ… bất động sản – xây lắp – xi măng. 👀 Xem thêm
Trong bối cảnh chuyển đổi số bùng nổ, bên cạnh những tiện ích vượt trội, gia tăng nhanh lượng giao dịch số, các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến cũng ngày càng tinh vi. Năm 2025, với tinh thần chủ động và trách nhiệm, cán bộ Agribank trong toàn hệ thống đã kịp thời ngăn chặn nhiều vụ lừa đảo, bảo vệ an toàn hơn 17 tỷ đồng cho khách hàng, đặc biệt là nhóm yếu thế tại khu vực nông thôn. Xem thêm
Giữa lúc nhiều địa phương vẫn loay hoay với bài toán “có cảnh đẹp nhưng thiếu cú hích”, Sun Group bất ngờ đề xuất quy hoạch khu du lịch thác Bản Giốc quy mô 1.000 ha, mục tiêu đón 1,5 triệu khách/năm – và xa hơn là 4 triệu lượt sau 5 năm. Xem thêm
Và cái tên gây chú ý nhất lúc này là THACO Xem thêm
Một nước cờ đầu tư mới của Vingroup. Tập đoàn vừa ký MOU với Bộ Đầu tư, Công nghiệp và Thương mại Uzbekistan, mở đường cho loạt dự án đô thị – giao thông – du lịch tại quốc gia trung tâm của Trung Á này. Xem thêm
🔥 Thị trường chứng khoán Việt Nam phiên 25/12 chứng kiến một trong những cú đảo chiều mạnh nhất kể từ đầu năm. Xem thêm
👉 LPBank vừa hé lộ những con số kinh doanh sơ bộ đầy ấn tượng cho năm 2025. Trong đó, tỷ suất lợi nhuận trên tài sản (ROA) dự kiến đạt trên 2%, tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) dự kiến ở mức 25% - tiếp tục duy trì vị thế nổi bật. Đi cùng với đó, tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) dự kiến được kiểm soát chặt chẽ ở mức dưới 30% - thuộc nhóm thấp nhất ngành.
💸 Với kết quả dự kiến năm 2025 tích cực, HĐQT LPBank khẳng định, sẽ ưu tiên tối đa hóa lợi ích cho cổ đông thông qua chính sách phân phối lợi nhuận hấp dẫn. Theo đó, Ngân hàng dự kiến đề xuất phương án chia cổ tức cho năm 2025 ở mức 30% bằng cổ phiếu.
📉 Trái ngọt sắp được hái rồi, bác nào đang cầm hàng thì cứ ôm cho chắc nhé!
Việc Sacombank công bố ông Nguyễn Đức Thụy giữ chức Quyền Tổng Giám đốc đã thu hút sự quan tâm lớn của thị trường. Trong bối cảnh có sự điều chỉnh ở bộ máy điều hành, vai trò của ông Dương Công Minh - Chủ tịch Hội đồng quản trị Sacombank - tiếp tục được khẳng định như điểm tựa chiến lược, bảo đảm sự ổn định và nhất quán trong định hướng phát triển của ngân hàng. Xem thêm
Xem thêm
Có thể bạn biết
Xem tất cả
HỨA ĐẠI LỢI
Hoàng Tiến
Nguyễn Minh Thảo
Nguyễn Hoàng Thanh Tuấn