Lên mạng kể chuyện vỡ nợ: Mặt tối ít ai biết của giới trung lưu Trung Quốc

Phúc Bùi
Ở Trung Quốc bây giờ, có một "trào lưu" lạ đời: thi nhau lên mạng… khoe nợ.
Nghe thì tưởng đùa, nhưng nó lại phản ánh một thực trạng đầy lo ngại: nợ hộ gia đình tại Trung Quốc đang tăng phi mã, đến mức chính những người trong cuộc buộc phải… biến đau khổ thành nội dung, và biến phá sản thành “nghề” kiếm tiền mới.
💥 Trung lưu – từ niềm hy vọng thành nỗi ám ảnh
Trong hai thập kỷ qua, tầng lớp trung lưu đô thị của Trung Quốc từng là biểu tượng của một xã hội đổi thay. Họ mua nhà, khởi nghiệp, đầu tư tiêu dùng và đóng vai trò quan trọng thúc đẩy tăng trưởng GDP.
Nhưng sau đại dịch COVID-19 và cú sốc bất động sản kéo dài, nhiều người rơi vào cảnh nợ nần chồng chất. Theo Gavekal Dragonomics, có khoảng 25–34 triệu người đã vỡ nợ, và nếu tính cả những người trễ hạn thì lên tới 83 triệu người, tương đương 5–7% dân số trưởng thành.
📈 Nợ hộ gia đình Trung Quốc tăng từ 11% lên 63% GDP trong vòng chưa đầy 20 năm. Nhìn thì vẫn “bình thường” như các nước phát triển, nhưng thực chất là gánh nặng khổng lồ, khi hệ thống an sinh và khung pháp lý cho con nợ vẫn còn rất sơ khai.

🏘️ 65% tổng dư nợ là vay mua nhà. Mà giá nhà thì không tăng như xưa nữa, trong khi việc làm ngày càng bấp bênh. Trong năm ngoái, 366.000 căn nhà đã bị phát mại vì không trả được nợ.
👩💻 Giới trẻ thành phố: từ dân công nghệ thành “debt content creator”
Lily, một nhân viên ngành tech tại Thượng Hải, mất việc và gánh khoản nợ 30.000 tệ (khoảng 110 triệu VNĐ). Thay vì gục ngã, cô chọn cách chia sẻ hành trình phá sản của mình lên mạng.
Cô không phải người duy nhất. Trên các nền tảng Trung Quốc, xuất hiện ngày càng nhiều tài khoản “debt IP” – những người tạo nội dung về nợ với hàng trăm ngàn người theo dõi. Có người còn thi nhau… so độ "khủng" của khoản nợ, như một cách “câu view” bất đắc dĩ.
🏫 Doanh nhân nhỏ cũng lao đao
Không chỉ người trẻ, doanh nhân vừa và nhỏ cũng là nhóm chịu trận. Bà Bai ở Hàng Châu từng là “trùm” luyện thi với doanh thu hàng trăm triệu tệ mỗi năm. Nhưng sau khi Trung Quốc siết dạy thêm và COVID-19 ập đến, bà mất sạch hệ thống, phải bán nhà – bán xe để trả nợ. Không chỉ khủng hoảng tài chính, bà còn bị đòi nợ dồn dập đến mức từng nghĩ đến chuyện tự tử.
📵 Bom điện thoại, lộ danh tính, thiếu luật bảo vệ
Nhiều nền tảng cho vay ở Trung Quốc hoạt động gần như không có ràng buộc pháp lý rõ ràng. Đòi nợ qua “bom điện thoại”, tung thông tin cá nhân, gây sức ép tâm lý là chuyện phổ biến.
Trong khi đó, Trung Quốc chưa có luật phá sản cá nhân đầy đủ. Thâm Quyến là nơi đầu tiên thí điểm, nhưng đến tháng 9/2024, chỉ 10% trong số 2.700 hồ sơ được chấp thuận. Các tỉnh khác thì vẫn còn do dự vì e ngại... vỡ trận tín dụng.
💰 Vẫn tiết kiệm nhiều, nhưng niềm tin đang sụt giảm
Theo JP Morgan, người dân Trung Quốc vẫn tiết kiệm đến 32% thu nhập – cao bậc nhất thế giới. Nhưng tiết kiệm để làm gì nếu không dám tiêu, không dám vay và luôn sống trong áp lực nợ?
Trong lúc chính phủ Trung Quốc đang căng mình lo xử lý nợ chính quyền địa phương và doanh nghiệp nhà nước, thì nợ hộ gia đình lại là “ngòi nổ âm thầm” cho tăng trưởng trong dài hạn.
Theo bạn, nếu xu hướng "khoe nợ kiếm view" lan ra các nước khác, thì có thể trở thành cách “sống sót thời khó khăn” hay chỉ là chiêu liều lĩnh nhất thời? Liệu Việt Nam có nên học Trung Quốc xây dựng luật phá sản cá nhân?
Từ khoá
Cùng cộng đồng
Sau thời gian 'ở ẩn' vì vòng lao lý, loạt đại gia địa ốc như Nguyễn Khánh Hưng (LDG), Đỗ Anh Dũng (Tân Hoàng Minh) và Lê Thanh Thản (Mường Thanh) đồng loạt tái xuất. Đúng lúc thị trường bất động sản đang loay hoay tìm đường hồi phục, sự trở lại này càng khiến giới đầu tư xôn xao. Xem thêm

Sun Group “chơi lớn” ở Đà Nẵng: Vừa bơm 52.000 tỷ vào Bà Nà, vừa đặt dấu mốc lịch sử ở Khu thương mại tự do đầu tiên Xem thêm

Thời gian gần đây, ông Lê Thanh Thản bất ngờ tái xuất sau nhiều năm. Cụ thể, ngày 20/8, ông Thản đã họp với lãnh đạo xã Tam Hưng (Hà Nội) về tiến độ Khu đô thị Mỹ Hưng. Thị trường lại có thêm hi vọng sự xuất hiện của những "siêu phẩm" nhà ở có giá cả phải chăng mang thương hiệu Đại gia "điếu cày". Xem thêm

🚣 Ở Hà Nội, chuyện ngập lụt thì không lạ, nhưng đau nhất là ngay trong các khu đô thị “đáng sống bậc nhất” – nhà hàng chục tỷ, chung cư trăm triệu/m2 – cứ mưa là cư dân lại khổ như dân vùng trũng. Xem thêm

⏰⏰⏰ Chủ đầu tư dự án Aqua City vừa tất toán 502 tỷ đồng trái phiếu, nhưng dư nợ vẫn còn tới 1.600 tỷ. Xem thêm

Từ DOJI, Hoàng Huy đến Masterise, Trung Nam… ai cũng mang theo dự án tỷ đô, hứa hẹn biến đất Cảng thành đại công trường trong những năm tới. Xem thêm

Tôi 40 tuổi, từng nghĩ đã ổn định với mức lương 30 triệu/tháng.... Xem thêm

Một tháng ngắn ngủi nhưng dày đặc lịch trình: từ Hưng Yên, Thanh Hóa đến Cao Bằng, Thái Nguyên… đâu đâu cũng thấy dấu chân Tập đoàn Xây dựng Thái Bình Dương – top 20 doanh nghiệp lớn nhất Trung Quốc. Xem thêm

Nửa cuối 2025, thị trường căn hộ tại TP.HCM bước vào mùa “bung hàng”, từ cao cấp đến siêu sang, giá từ 100 triệu/m² trở lên. Cuộc đua đang nóng hơn bao giờ hết. Xem thêm

Anh em đầu tư và săn nhà xã hội chú ý: Hải Phòng vừa chính thức bật đèn xanh cho Vinhomes mở bán 548 căn hộ xã hội tại khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải (giai đoạn 1). Xem thêm

AE cập nhật ngay lãi suất vay mua nhà các ngân hàng nhé! Hạn mức cho vay tối đa 100% nhu cầu vốn!! Xem thêm

Nó như việc đi tìm hàng giảm giá 90% trong trung tâm thương mại không. Nghe thì hay lắm, nhưng thực tế thì gần như không tồn tại đâu! Xem thêm

Anh em có nhớ cụm 3.790 căn hộ tái định cư ở Thủ Thiêm – bỏ hoang cả chục năm qua, mỗi năm thành phố phải tốn hàng chục tỷ đồng bảo trì dù chẳng ai ở? Giờ thì TP HCM quyết định “đấu giá lại”, nhưng lần này chơi khác! Xem thêm

SkyM của BIM Land vừa ghi dấu ấn khi “chốt” hơn 90% quỹ căn sau 3 tháng. Liệu mức giá hiện tại có còn dư địa cho nhà đầu tư?🤷♂️ Xem thêm

Không chỉ thép, giờ Hòa Phát còn muốn ghi dấu ở mảng nhà ở xã hội. Xem thêm

Hưởng ứng chuỗi sự kiện 250 công trình khánh thành – khởi công trên cả nước chào mừng 80 năm Quốc khánh, sáng 19/8, Sunshine Group chính thức “ra quân” với màn khởi công kép: Sunshine Legend City (phía Đông Hà Nội) và Sunshine Bay Retreat Vũng Tàu, tổng vốn đầu tư hơn 3 tỷ USD. Xem thêm

Đang quan tâm
Xem thêm
Có thể bạn biết
Xem tất cả
Nguyễn Doãn Hiệp

NGUYỄN THỊ NGỌC TRẦM

Như Ý

Hoàng Thị Diệp
